„Wiedza = Życie”: progresywna polityka profilaktyczna

Rafał Majka

doi:10.48269/2451-0858-pis-2025-sp-008

Opublikowane: 2025-12-23

Tom 25 Nr Special Issue (2025)

„Wiedza = Życie”: progresywna polityka profilaktyczna

Rafał Majka

Dział: Psychologia

https://doi.org/10.48269/2451-0858-pis-2025-sp-008

Abstrakt

W artykule analizie poddano współczesną, progresywną politykę profilaktyki HIV/AIDS, podkreślając znaczenie edukacji, praw człowieka, redukcji szkód oraz strategii opartych na dowodach naukowych. Współczesne podejście do profilaktyki ewoluuje w kierunku ekologii kontekstualnej, wiedzy społecznościowej (community-based) oraz inkluzyjnej polityki zdrowotnej. Projekt Organizacji Narodów Zjednoczonych UNAIDS promuje strategię profilaktyki skojarzonej (combination prevention), czyli zintegrowany model łączący różne metody redukcji ryzyka w celu maksymalizacji skuteczności. Zagadnienie to zostało osadzone w kontekście praw człowieka oraz (politycznej) walki ze stygmatyzacją i dyskryminacją, wskazując, że dostęp do wiedzy opartej na dowodach naukowych, doświadczenia społecznościowego i skutecznych narzędzi prewencyjnych jest kluczowy dla zakończenia pandemii HIV/AIDS.

Słowa kluczowe:

profilaktyka skojarzona , prawa człowieka , żywa polityka profilaktyczna , redukcja szkód , prewencja HIV/AIDS

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Majka, Rafał. „«Wiedza = Życie»: Progresywna Polityka Profilaktyczna”. Państwo I Społeczeństwo State and Society, t. 25, nr Special Issue, grudzień 2025, s. 147-58, doi:10.48269/2451-0858-pis-2025-sp-008.

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Afeltowicz Ł., Wróblewski M., Socjologia epidemii. Wyłaniające się choroby zakaźne w perspektywie nauk społecznych, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2021.
Google Scholar

Bartnik M., Duski F., Gapiński M., Majka R., Put J., Wodowski G., Redukcja szkód związanych z używaniem substancji psychoaktywnych, Stowarzyszenie MONAR Poradnia Profilaktyki, Leczenia i Terapii Uzależnień w Krakowie, Kraków 2024, http://www.monar.krakow.pl/pub/files/hr_internet.pdf [dostęp: 25.12.2024].
Google Scholar

Cohen M.S., Hellmann N., Levy J.A., DeCock K., Lange J., The spread, treatment, and prevention of HIV-1: evolution of a global pandemic, „Journal of Clinical Investigation” 2008, vol. 118, no. 4, s. 1244–1254, https://doi.org/10.1172/JCI34706.
Google Scholar

Combination HIV Prevention: Tailoring and Coordinating Biomedical, Behavioural and Structural Strategies to Reduce New HIV Infections. A UNAIDS Discussion Paper, Joint United Nations Programme on HIV/AIDS, Geneva 2010, https://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/JC2007_Combination_Prevention_paper_en_0.pdf [dostęp: 21.07.2025].
Google Scholar

Consolidated guidelines on differentiated HIV testing services, World Health Organization, Geneva 2024, https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/378162/9789240096394-eng.pdf?sequence=1 [dostęp: 21.07.2025].
Google Scholar

Consolidated guidelines on HIV prevention, diagnosis, treatment and care for key populations – 2016 Update, World Health Organization, Geneva 2016, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK379694/pdf/Bookshelf_NBK379694.pdf [dostęp: 13.12.2024].
Google Scholar

Dziuban A., Król A., Język, stereotypy, zmiana. O społecznych konsekwencjach nazywania, [w:] Język, media, HIV. Obraz zakażenia i osób seropozytywnych w artykułach prasowych, red. M. Mijas, M. Dora, M. Brodzikowska, S. Żołądek, Stowarzyszenie Profilaktyki i Wsparcia w zakresie HIV/AIDS „Jeden Świat”, Kraków 2016, s. 27–42.
Google Scholar

Fast Track: Ending the AIDS Epidemic by 2030, Joint United Nations Programme on HIV/AIDS, Geneva 2014, https://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/20140925_Fast_Track_Brochure.pdf [dostęp: 11.12.2024].
Google Scholar

Giami A., Sexual health: the emergence, development, and diversity of a concept, „Annual Review of Sex Research” 2002, vol. 13, issue 1, s. 1–35, https://doi.org/10.1080/10532528.2002.10559801.
Google Scholar

Global AIDS Strategy 2021–2026. End Inequalities. End AIDS, Joint United Nations Programme on HIV/AIDS, Geneva, https://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/global-AIDS-strategy-2021-2026_en.pdf [dostęp: 11.12.2024].
Google Scholar

Majka R., Zdrowie seksualne w Polsce – zalecenia, praktyka i perspektywy, „Przegląd Pedagogiczny” 2024, nr 1, s. 173–200, https://doi.org/10.34767/PP.2024.01.12.
Google Scholar

Nancy J.-L., Rozdzielona wspólnota, wstęp T. Załuski, tłum. M. Gusin, T. Załuski, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej, Wrocław 2010.
Google Scholar

Pan American Health Organization, Combination HIV Prevention, https://www.paho.org/en/topics/combination-hiv-prevention [dostęp: 5.01.2025].
Google Scholar

Parker R.G., Herdt G., Carballo M., Sexual culture, HIV transmission, and AIDS research, „The Journal of Sex Research” 1991, vol. 28, issue 1, s. 77–98, https://doi.org/10.1080/00224499109551596.
Google Scholar

PARTNER and PARTNER 2 studies, 3.05.2019, i-base, https://i-base.info/partner-study/ [dostęp: 21.07.2025].
Google Scholar

Piot P., Russel S., Larson H., Good Politics, Bad Politics: The Experience of AIDS, „American Journal of Public Health” 2007, vol. 97, no. 11, s. 1934–1936, http://dx.doi.org/10.2105/AJPH.2007.121418.
Google Scholar

Preciado P.B., Mieszkanie na Uranie. Kroniki przeprawy, tłum. i posłowie A. Araszkiewicz, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2022.
Google Scholar

Shore C., Wright S., Conceptualising policy: Technologies of governance and the politics of visibility, [w:] Policy worlds: Anthropology and the analysis of contemporary power, eds. C. Shore, S. Wright, D. Però, Berghahn Books, New York–Oxford 2011, s. 1–26.
Google Scholar

Struzik J., Dziuban A., Epidemia HIV, oddolne mobilizacje i państwo-światy polityk HIV/AIDS w Polsce, [w:] HIVstorie. Żywe polityki HIV/AIDS w Polsce, red. J. Struzik, A. Dziuban, Nomos, Kraków 2022, s. 11–31.
Google Scholar

United Nations General Assembly, 75/284. Political Declaration on HIV and AIDS: Ending Inequalities and Getting on Track to End AIDS by 2030, Resolution adopted by the General Assembly on 8 June 2021, https://docs.un.org/en/A/RES/75/284 [dostęp: 12.12.2024].
Google Scholar

World AIDS Day Report 2024: Take the Rights Path to End AIDS, Joint United Nations Programme on HIV/AIDS, Geneva 2024, https://www.unaids.org/sites/default/files/media_asset/take-the-rights-path-to-end-aids_en.pdf [dostęp: 21.07.2025].
Google Scholar