Wypalenie zawodowe wśród fizjoterapeutów

Joanna Agata Franczyk; Jan Kępiński; Maciej Korab

doi:10.48269/2451-0858-pis-2025-sp-010

Opublikowane: 2025-12-23

Tom 25 Nr Special Issue (2025)

Wypalenie zawodowe wśród fizjoterapeutów

Joanna Agata Franczyk

, Jan Kępiński

, Maciej Korab

Dział: Psychologia

https://doi.org/10.48269/2451-0858-pis-2025-sp-010

Abstrakt

Wypalenie zawodowe stanowi jedno z istotnych wyzwań współczesnej ochrony zdrowia, a fizjoterapeuci należą do grup szczególnie narażonych na jego rozwój ze względu na specyfikę pracy. Celem artykułu było przedstawienie problematyki wypalenia zawodowego wśród fizjoterapeutów w ujęciu narracyjnym, z uwzględnieniem kluczowych koncepcji teoretycznych, danych empirycznych oraz charakterystycznych dla tej grupy obciążeń zawodowych. Omówiono definicje i modele wypalenia zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji Maslach i Leitera oraz modelu Job Demands-Resources. Przedstawiono wielowymiarowe wymagania pracy fizjoterapeutów – fizyczne, emocjonalne, poznawcze, organizacyjne i społeczne – oraz ich znaczenie dla rozwoju wyczerpania emocjonalnego, depersonalizacji i obniżonego poczucia skuteczności zawodowej. Dane empiryczne wskazują na wysokie rozpowszechnienie objawów wypalenia oraz narastającą intencję odejścia z zawodu wśród fizjoterapeutów, co niesie istotne konsekwencje dla systemów opieki zdrowotnej. Omówiono również czynniki ryzyka oraz czynniki chroniące przed wypaleniem, w tym znaczenie zasobów indywidualnych i organizacyjnych, a także narzędzia diagnostyczne wykorzystywane w jego ocenie. Całość podkreśla potrzebę wielopoziomowego podejścia do prewencji i terapii wypalenia zawodowego, obejmującego interwencje indywidualne, zespołowe, organizacyjne i systemowe.

Słowa kluczowe:

wypalenie zawodowe , fizjoterapia , obciążenia zawodowe , stres zawodowy , zasoby psychologiczne

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Franczyk, Joanna Agata, i in. „Wypalenie Zawodowe wśród fizjoterapeutów”. Państwo I Społeczeństwo State and Society, t. 25, nr Special Issue, grudzień 2025, s. 173-90, doi:10.48269/2451-0858-pis-2025-sp-010.

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Inne teksty tego samego autora

Maciej Korab, Psychologiczny aspekt bezdomności – analiza indywidualnych przypadków. Doniesienie wstępne , Państwo i Społeczeństwo / State and Society: Tom 25 Nr Special Issue (2025)

Bibliografia

Antonovsky A., Rozwikłanie tajemnicy zdrowia. Jak radzić sobie ze stresem i nie zachorować, tłum. H. Grzegołowska-Klarkowska, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2005.
Google Scholar

Bakker A.B., Demerouti E., Job Demands-Resources theory: Taking stock and looking forward, „Journal of Occupational Health Psychology” 2017, vol. 22, no. 3,
Google Scholar

s. 273–285.
Google Scholar

Cantu R., Carter L., Elkins J., Burnout and intent-to-leave in physical therapists: A preliminary analysis of factors under organizational control, „Physiotherapy Theory and Practice” 2022, vol. 38, issue 13, s. 2988–2997.
Google Scholar

Cromie J.E., Robertson V.J., Best M.O., Work-related musculoskeletal disorders in physical therapists: Prevalence, severity, risks, and responses, „Physical Therapy” 2000, vol. 80, issue 4, s. 336–351.
Google Scholar

Demerouti E., Bakker A.B., The Oldenburg Burnout Inventory: A Good Alternative to Measure Burnout and Engagement, [w:] Handbook of Stress and Burnout in Health Care, ed. J.R.B. Halbesleben, Nova Science Publishers, New York 2008, s. 65–78.
Google Scholar

Endler N.S., Parker J.D.A., Coping Inventory for Stressful Situations (CISS): Manual, Multi-Health Systems, Toronto 1990.
Google Scholar

Elinich J., Wynarczuk K.D., McCormick E., Perceptions and experiences of burnout: A survey of physical therapists across practice settings and patient populations, „Physiotherapy Theory and Practice” 2024, vol. 40, issue 11, s. 2579–2590.
Google Scholar

Ferguson J.J., Fritsch A., Rentmeester C., Clewley D., Young J.L., Feeling exhausted: How outpatient physical therapists perceive and manage job stressors, „Musculoskeletal Care” 2023, vol. 21, issue 3, s. 845–855.
Google Scholar

Holder N.L., Clark H.A., DiBlasio J.M., Hughes C.L., Scherpf J.W., Harding L., Shepard K.F., Cause, prevalence, and response to occupational musculoskeletal injuries reported by physical therapists and physical therapist assistants, „Physical Therapy” 1999, vol. 79, issue 7, s. 642–652.
Google Scholar

Maslach C., Burnout: The Cost of Caring, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, NJ 1982.
Google Scholar

Maslach C., Jackson S.E., Leiter M.P., Maslach Burnout Inventory Manual, 3rd ed., Consulting Psychologists Press, Palo Alto, CA 1996.
Google Scholar

Maslach C., Leiter M.P., Burnout, [w:] Stress: Concepts, cognition, emotion, and behavior, ed. G. Fink, Academic Press, Amsterdam 2016, s. 351–357.
Google Scholar

Maslach C., Leiter M.P., New insights into burnout and health care: Strategies for improving civility and alleviating burnout, „Medical Teacher” 2017, vol. 39, issue 2, s. 160–163.
Google Scholar

Maslach C., Leiter M.P., The Truth about Burnout. How organizations cause personal stress and what to do about it, Wiley, Jossey-Bass 1997.
Google Scholar

Maslach C., Leiter M.P., Understanding the burnout experience: Recent research and its implications for psychiatry, „World Psychiatry” 2016, vol. 15, issue 2, s. 103–111.
Google Scholar

Milhem M., Kalichman L., Ezra D., Alperovitch-Najenson D., Work-related musculoskeletal disorders among physical therapists: A comprehensive narrative review, „International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health” 2016, vol. 29, issue 5, s. 735–747.
Google Scholar

Patel R.M., Bartholomew J., Impact of job resources and job demands on Burnout among Physical Therapy Providers, „International Journal of Environmental Research and Public Health” 2021, vol. 18, issue 23, article 12521.
Google Scholar

Peña-Curbelo V., Meneses-Monroy A., Mayor-Silva L.I., Martín-Casas P., Álvarez-Melcón A.C., Work-related musculoskeletal disorders in physical therapists: A cross-sectional study, „Journal of Clinical Medicine” 2024, vol. 13, issue 23, article 7425.
Google Scholar

Poghosyan L., Aiken L.H., Sloane D.M., Factor structure of the Maslach Burnout Inventory: An analysis of data from large scale cross-sectional surveys of nurses from eight countries’, „International Journal of Nursing Studies” 2009, vol. 46, issue 7, s. 894–902.
Google Scholar

Rodríguez-Nogueira Ó., Leirós-Rodríguez R., Pinto-Carral A., Álvarez-Álvarez M.J., Morera-Balaguer J., Moreno-Poyato A.R., Examining the Association between Evidence-Based Practice and Burnout among Spanish Physical Therapists: A Cross-Sectional Study, „Journal of Personalized Medicine” 2021, vol. 11, issue 8,
Google Scholar

article 805.
Google Scholar

Santinello M., LBQ Link Burnout Questionnaire: Manuale, Giunti O.S., Organizzazioni Speciali, Firenze 2007.
Google Scholar

Schaufeli W.B., Taris T.W., A critical review of the Job Demands-Resources model: Implications for improving work and health, [w:] Bridging Occupational, Organizational and Public Health. A Transdisciplinary Approach, eds. G.F. Bauer, O. Hämmig, Springer, Dordrecht 2014, s. 43–68.
Google Scholar

Schaufeli W.B., Taris T.W., The conceptualization and measurement of burnout: Common ground and worlds apart, „Work & Stress” 2005, vol. 19, issue 3, s. 256–262.
Google Scholar

World Health Organization, Burn-out an “occupational phenomenon”: International Classification of Diseases, 28.05.2019, https://www.who.int/news/item/28-05-2019-burn-out-an-occupational-phenomenon-international-classification-of-diseases [dostęp: 22.12.2025].
Google Scholar

World Health Organization, International Classification of Diseases 11th Revision
Google Scholar

(ICD-11), https://icd.who.int/en/ [dostęp: 22.12.2025].
Google Scholar

Wrzesińska M., Rasmus P., Wicherska K., Krukowska J., Wypalenie zawodowe a zmienne demograficzne i psychospołeczne u aktywnych zawodowo fizjoterapeutów, „Zdrowie Publiczne i Zarządzanie” 2015, t. 13, nr 3, s. 295–301.
Google Scholar