English
Język polski
Architektura a natura: dominacja czy współpraca? Rola techniki w kształtowaniu zrównoważonej architektury budynków biurowych
https://doi.org/10.31749/2451-0858-SaS-2026-702
Abstrakt
Streszczenie
Technika w budynkach biurowych często bywa narzędziem służącym zapewnianiu komfortu przez odcinanie wnętrz od wpływów natury i kreowanie sztucznego środowiska wewnętrznego. Relacja z naturą ma charakter konfrontacyjny. Celem artykułu jest ukazanie innego kierunku rozwoju architektury biurowej – kierunku, w którym technika służy wsparciu efektywnej współpracy architektury i natury, a nie jej ujarzmianiu. Jako metodę badawczą wykorzystano analizę literatury przedmiotu oraz wybranych przykładów budynków biurowych realizujących cechy takiej współpracy, zrealizowanych w Europie w drugim i trzecim dziesięcioleciu XXI w.
W pierwszej części przedstawiono krótki zarys historii rozwoju budynków biurowych, tłumaczący genezę powstania ikonicznego typu biurowca jako systemu zamkniętego – hermetycznej bryły o przeszklonych ścianach kurtynowych i sztucznym klimacie wewnętrznym kreowanym urządzeniami mechanicznymi. Zwrócono uwagę na wizerunkową rolę zaawansowanej techniki, wyrażającej prestiż i progresywność organizacji. W kolejnej części przedstawiono postawy krytyczne wobec idei systemu zamkniętego oraz nurty alternatywne. Przeanalizowano i zaprezentowano cztery przykłady budynków biurowych o cechach architektury bioklimatycznej i low-tech. Synteza wyników została ujęta w formie zestawienia rozwiązań opartych na współpracy z naturą (pasywnych) i zaawansowanych technicznie.
Na podstawie analizy przykładów nasuwa się wniosek, że rola techniki ulega przewartościowaniu. Wyłania się idea technicznego minimalizmu. Zaawansowana technika jest obecna, lecz dyskretna i wspierająca rozwiązania oparte na zjawiskach naturalnych przez analizy i symulacje komputerowe w fazie projektowej oraz monitorowanie i wspomaganie działania systemów bazujących na tychże zjawiskach przez inteligentne, zintegrowane sterowanie w fazie operacyjnej. Stosowane są także instalacje odnawialnych źródeł energii. Jednak sięganie po rozwiązania nisko technologiczne pełni rolę wizerunkową, podkreślając proekologiczną postawę właścicieli i najemców prezentowanych budynków.
Zważywszy na skalę przedstawionych realizacji, a także zaangażowanie czołowych europejskich pracowni architektonicznych w ich projektowanie, można sądzić, że nie reprezentują one nurtu niszowego, lecz istotny kierunek rozwoju współczesnych budynków biurowych.
Słowa kluczowe:
architektura bioklimatyczna , low-tech , naturalne materiały budowlanePobierz pliki
Zasady cytowania
Cited by / Share
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Tom 26 (2026)
Opublikowane: 2026-01-01
10.31749/2451-0858-SaS
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Punkty MNiSW
