Ocena jakości życia, natężenia lęku i objawów depresji u pacjentów przed i po wszczepieniu pomostów aortalno-wieńcowych (CABG)

Bożena Cygnarowicz; Irena Milaniak

doi:10.48269/2451-0858-pis-2024-2-004

Opublikowane: 2024-12-18

Tom 24 Nr 2 (2024)

Ocena jakości życia, natężenia lęku i objawów depresji u pacjentów przed i po wszczepieniu pomostów aortalno-wieńcowych (CABG)

Bożena Cygnarowicz

, Irena Milaniak

Dział: Nauki o zdrowiu

https://doi.org/10.48269/2451-0858-pis-2024-2-004

Abstrakt

Wprowadzenie: Celem zabiegu rewaskularyzacji mięśnia sercowego jest minimalizacja rezydualnego niedokrwienia i poprawa jakości życia pacjenta. Pacjenci zakwalifikowani do operacji pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG) przejawiają objawy lęku i stanów depresyjnych oraz złą jakość życia. Edukacja przedoperacyjna może zmniejszyć poziom lęku oraz wpłynąć na poprawę jakości życia. Celem pracy była ocena jakości życia oraz poziomu lęku i depresji u pacjentów przed i po wszczepieniu pomostów aortalno-wieńcowych, a także ocena wpływu programu edukacyjnego realizowanego w okresie przedoperacyjnym na jakość życia oraz symptomy depresji i lęku.
Materiał metody: Grupę badaną stanowiło 189 pacjentów podzielonych na grupę interwencyjną (n = 96) i kontrolną (n = 93). Do oceny jakości życia wykorzystano kwestionariusz MacNew, do oceny poziomu lęku i depresji skalę HADS.
Wyniki: Wiek pacjentów w obydwu grupach wynosił średnio 63 lata, dominującą w nich płcią była płeć męska (n = 79 i n = 74). Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic pomiędzy grupami. W okresie przed zabiegiem w obydwu grupach najniższą jakość życia odnotowano w dziedzinie fizycznej, a najlepszą w dziedzinie emocjonalnej. Po zabiegu stwierdzono istotnie statystycznie poprawę jakości życia we wszystkich dziedzinach w obu grupach. Nie stwierdzono objawów lęku, a ok. 12% badanych przejawiało symptomy depresji. Po zabiegu operacyjnym nasilenie lęku i depresji było istotnie statystycznie mniejsze. Udział w edukacji nie różnicował jakości życia oraz nasilenia lęku i depresji.
Wnioski: Pacjenci poddani CABG odczuwają poprawę jakości życia i redukcję symptomów lęku i depresji w porównaniu z okresem sprzed zabiegu operacyjnego. Program edukacyjny wdrażany przed zabiegiem może się przyczynić do redukcji lęku po jego przeprowadzeniu i wzmocnić efektywną współpracę z zespołem terapeutycznym.

Słowa kluczowe:

CABG , jakość życia , depresja , lęk , edukacja

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Cygnarowicz, Bożena, i Irena Milaniak. „Ocena jakości życia, natężenia lęku I objawów Depresji U pacjentów Przed I Po Wszczepieniu pomostów Aortalno-wieńcowych (CABG)”. Państwo I Społeczeństwo State and Society, t. 24, nr 2, grudzień 2024, s. 53-66, doi:10.48269/2451-0858-pis-2024-2-004.

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Inne teksty tego samego autora

Irena Milaniak, Paulina Sarota, ZACHOWANIA ZDROWOTNE PERSONELU PIELĘGNIARSKIEGO A RYZYKO WYSTĄPIENIA CHORÓB SERCOWO-NACZYNIOWYCH , Państwo i Społeczeństwo / State and Society: Tom 25 Nr 2 (2025)
Grażyna Dębska, Irena Milaniak, Wprowadzenie , Państwo i Społeczeństwo / State and Society: Tom 25 Nr 2 (2025)
Grażyna Dębska, Irena Milaniak, Wprowadzenie , Państwo i Społeczeństwo / State and Society: Tom 24 Nr 2 (2024)

Bibliografia

Visseren FLJ, Mach F, Smulders YM, Carballo D, Koskinas KC, Bäck M, Benetos A, Biffi A, Boavida J-M, Capodanno D, Cosyns B, Crawford C, Davos CH, Desormais I, Di Angelantonio E, Franco OH, Halvorsen S, Hobbs FDR, Hollander M, Jankowska EA, Michal M, Sacco S, Sattar N, Tokgozoglu L, Tonstad S, Tsioufis KP, van Dis I, van Gelder IC, Wanner C, Williams B, ESC Scientific Document Group. 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice: Developed by the Task Force for cardiovascular disease prevention in clinical practice with representatives of the European Society of Cardiology and 12 medical societies With the special contribution of the European Association of Preventive Cardiology (EAPC). Eur Heart J. 2021; 42(34): 3227–3337, https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehab484.
Google Scholar

Sadowski J, Kędziora A, Piątek J, Wierzbicki K, Bochenek M. Pomostowanie aortalnowieńcowe [w:] Gajewski P (red.). Interna Szczeklika 2021. Wyd. 13, Medycyna Praktyczna – Polski Instytut Evidence Based Medicine, Kraków 2021: 229–233.
Google Scholar

Schmidt-RioValle J, Abu Ejheisheh M, Membrive-Jiménez MJ, Suleiman-Martos N, Albendín-García L, Correa-Rodríguez M, Gómez-Urquiza JL. Quality of Life After Coronary Artery Bypass Surgery: A Systematic Review and Meta-Analysis. Int J Environ Res Public Health. 2020; 17(22): 8439, https://doi.org/10.3390/ijerph17228439.
Google Scholar

Verwijmeren L, Noordzij PG, Daeter EJ, van Zaane B, Peelen LM, van Dongen EPA. Preoperative determinants of quality of life a year after coronary artery bypass grafting: a historical cohort study. J Cardiothorac Surg. 2018; 13(1), 118, https://doi.org/10.1186/s13019-018-0798-2.
Google Scholar

Ramesh C, Nayak BS, Pai VB, Patil NT, George A, George LS, Devi ES. Effect of Preoperative Education on Postoperative Outcomes Among Patients Undergoing Cardiac Surgery: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Perianesth Nurs. 2017; 32(6): 518–529.e2, https://doi.org/10.1016/j.jopan.2016.11.011.
Google Scholar

Ramesh C, Nayak BS, Pai VB, George A, George LS, Devi ES. Pre-operative anxiety in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery – A cross-sectional study. International Journal of Africa Nursing Sciences. 2017; 7: 31–36.
Google Scholar

Mousavi Malek N, Zakerimoghadam M, Esmaeili M, Kazemnejad A. Effects of Nurse-Led Intervention on Patients’ Anxiety and Sleep Before Coronary Artery Bypass Grafting. Crit Care Nurs Q. 2018; 41(2): 161–169, https://doi.org/10.1097/CNQ.0000000000000195.
Google Scholar

Ng SX, Wang W, Shen Q, Toh ZA, He HG. The effectiveness of preoperative education interventions on improving perioperative outcomes of adult patients undergoing cardiac surgery: a systematic review and meta-analysis. Eur J Cardiovasc Nurs. 2022: 21(6): 521–536, https://doi.org/10.1093/eurjcn/zvab123.
Google Scholar

Guo P. Preoperative education interventions to reduce anxiety and improve recovery among cardiac surgery patients: a review of randomised controlled trials. J Clin Nurs. 2015; 24(1–2): 34–46, https://doi.org/10.1111/jocn.12618.
Google Scholar

Heilmann C, Stotz U, Burbaum C, Feuchtinger J, Leonhart R, Siepe M, Beyersdorf F, Fritzsche K. Short-term intervention to reduce anxiety before coronary artery bypass surgery--a randomised controlled trial. J Clin Nurs. 2016; 25(3–4): 351–361, https://doi.org/10.1111/jocn.13055.
Google Scholar

Zhuo Q, Liang H, Bai Y, Hu Q, Hanum AL, Yang M, Wang Y, Wei W, Ding L, Ma F. Perceptions of patients undergoing percutaneous coronary intervention on pre-operative education in China: A qualitative study. Health Expect. 2021; 24(1): 121–130, https://doi.org/10.1111/hex.13156.
Google Scholar

Cygnarowicz B. Poradnik edukacyjny dla pacjentów w okresie okołooperacyjnym pomostowania aortalno-wieńcowego oraz późnej rekonwalescencji. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2019.
Google Scholar

Moryś JM, Höfer S, Rynkiewicz A, Oldridge NB. The Polish MacNew heart disease health-related quality of life questionnaire: A validation study. Cardiology Journal. 2015; 22(5): 541–550.
Google Scholar

Bjelland I, Dahl AA, Haug TT, Neckelmann D. The validity of the Hospital Anxiety and Depression Scale: An updated literature review. J Psychosom Res. 2002; 52(2): 69–77, https://doi.org/10.1016/s0022-3999(01)00296-3.
Google Scholar

de Walden-Gałuszko K, Majkowicz M (red.). Ocena jakości opieki paliatywnej w teorii i praktyce. Akademia Medyczna, Gdańsk 2000.
Google Scholar

Pačarić S, Turk T, Erić I, Orkić Ž, Petek Erić A, Milostić-Srb A, Farčić N, Barać I, Nemčić A. Assessment of the Quality of Life in Patients before and after Coronary Artery Bypass Grafting (CABG): A Prospective Study. Int J Environ Res Public Health. 2020; 17(4): 1417, https://doi.org/10.3390/ijerph17041417.
Google Scholar

Gierszewska K, Jaworska I, Skrzypek M, Gąsior M, Pudlo R. Quality of life in patients with coronary artery disease treated with coronary artery bypass grafting and hybrid coronary revascularization. Cardiol J. 2018; 25(5): 621–627, https://doi.org/10.5603/CJ.a2017.0081.
Google Scholar

Zębalski M, Bis J, Krejca M, Deja MA. Quality of life in patients after coronary artery bypass grafting with bilateral internal thoracic artery versus single internal thoracic artery. Kardiochir Torakochir Pol. 2020; 17(1): 24–28.
Google Scholar

Limoee K, Baraz S, Asadizaker M, Heidari A, Maraghi E. Quality of Life of Patients Before Coronary Artery Bypass Graft Surgery. Jundishapur J Chronic Dis Care. 2019; 8(1): e84713, https://doi.org/10.5812/jjcdc.84713.
Google Scholar

Abdallah M, Mamdouh S, El-Gilany A-H, Abdel-Aziz W, Farag O, ElAdawy N. Short-term outcomes of surgical myocardial revascularization on health-related quality of life: a validation of the Arabic MacNew heart disease questionnaire. Cardiothorac Surg. 2020; 28: 19, https://doi.org/10.1186/s43057-020-00028-x.
Google Scholar

Özdemir B, Önler E. The effect of a structured patient education intervention on the quality of life for coronary artery bypass grafting patients: A prospective randomised controlled study. J Perioper Pract. 2021; 31(4): 124–131, https://doi.org/10.1177/1750458920936915.
Google Scholar

Qadir DO, Younis YM. Effectiveness of a health educational program on quality life and nutrition of coronary artery bypass graft patients. J Popul Ther Clin Pharmacol. 2023; 30(8): 111–122, https://doi.org/10.47750/jptcp.2023.30.08.012.
Google Scholar

Correa-Rodríguez M, Abu Ejheisheh M, Suleiman-Martos N, Membrive-Jiménez MJ, Velando-Soriano A, Schmidt-RioValle J, Gómez-Urquiza JL. Prevalence of Depression in Coronary Artery Bypass Surgery: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Clin Med. 2020; 26; 9(4): 909, https://doi.org/10.3390/jcm9040909.
Google Scholar

Pietrzyk E, Gorczyca-Michta I, Michta K, Nowakowska M, Wożakowska-Kapłon B. Depression in patients after coronary artery bypass grafting. Psychiatr Pol. 2014; 48(5): 987–996.
Google Scholar

Tully PJ, Baker RA. Depression, anxiety, and cardiac morbidity outcomes after coronary artery bypass surgery: a contemporary and practical review. J Geriatr Cardiol. 2012; 9(2): 197–208, https://doi.org/10.3724/SP.J.1263.2011.12221.
Google Scholar

Korbmacher B, Ulbrich S, Dalyanoglu H, Lichtenberg A, Schipke JD, Franz M, Schäfer R. Perioperative and long-term development of anxiety and depression in CABG patients. Thorac Cardiovasc Surg. 2013; 61(8): 676–681.
Google Scholar