Zależność między sprawnością funkcjonalną a jakością życia u pacjentów po alloplastyce stawu biodrowego

Paulina Szumilas; Natalia Habik-Tatarowska; Jadwiga Krawczyńska

doi:10.31749/2451-0858-SaS-2026-105

Opublikowane: 2026-09-07

Tom 26 (2026)

Zależność między sprawnością funkcjonalną a jakością życia u pacjentów po alloplastyce stawu biodrowego

Paulina Szumilas

, Natalia Habik-Tatarowska

, Jadwiga Krawczyńska

Dział: Nauki o zdrowiu

https://doi.org/10.31749/2451-0858-SaS-2026-105

Abstrakt

Endoprotezoplastyka stawu biodrowego stanowi jedną z najczęściej wykonywanych i najskuteczniejszych metod leczenia zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej stawów oraz innych schorzeń prowadzących do znacznego ograniczenia sprawności ruchowej i przewlekłego bólu. Zabieg ten pozwala na redukcję dolegliwości bólowych, poprawę funkcji stawu oraz zwiększenie samodzielności pacjentów w codziennym funkcjonowaniu. Ocena zależności między parametrami funkcjonalnymi a jakością życia pacjentów po zabiegu stanowi istotny element planowania kompleksowej opieki rehabilitacyjnej.

Badaniem objęto 106 pacjentów po całkowitej endoprotezoplastyce stawu biodrowego. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety obejmującego dane socjodemograficzne i kliniczne. Do oceny wydolności funkcjonalnej wykorzystano skalę WOMAC (Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index), natomiast jakość życia oceniono przy użyciu kwestionariusza WHOQOL-BREF (World Health Organization
Quality of Life-BREF) opracowanego przez Światową Organizację Zdrowia. Analizę statystyczną przeprowadzono z zastosowaniem metod statystyki opisowej oraz testów nieparametrycznych. Do oceny zależności pomiędzy zmiennymi wykorzystano współczynnik korelacji rang Spearmana.

W analizie statystycznej wykazano istotne statystycznie ujemne korelacje pomiędzy wynikami uzyskanymi w skali WOMAC a oceną jakości życia w poszczególnych domenach kwestionariusza WHOQOL-BREF. Najsilniejsze zależności obserwowano w domenie fizycznej jakości życia, co wskazuje na istotną zależność pomiędzy poziomem sprawności funkcjonalnej a ogólną percepcją zdrowia i codziennego funkcjonowania pacjentów. Wyższe wartości jakości życia częściej obserwowano u kobiet, pacjentów młodszych oraz u osób, u których zastosowano endoprotezę bezcementową. Nie stwierdzono natomiast istotnej statystycznie zależności pomiędzy nasileniem bólu a ogólną oceną jakości życia.

Uzyskane wyniki wskazują, że wydolność funkcjonalna, w szczególności poziom sprawności ruchowej oraz sztywność stawu biodrowego, wykazuje istotny związek z jakością życia pacjentów po endoprotezoplastyce stawu biodrowego. Podkreśla to znaczenie kompleksowej rehabilitacji ukierunkowanej nie tylko na redukcję bólu, ale również na poprawę funkcji ruchowych, stabilności stawu oraz zdolności do wykonywania codziennych aktywności. Zintegrowane podejście terapeutyczne może przyczyniać się do poprawy długoterminowych efektów leczenia oraz zwiększenia satysfakcji pacjentów z przeprowadzonej procedury chirurgicznej.

Słowa kluczowe:

endoprotezoplastyka stawu biodrowego , wydolność funkcjonalna , jakość życia , wskaźnik WOMAC

Pobierz pliki

PDF

Zasady cytowania

Szumilas, Paulina, i in. „Zależność między sprawnością Funkcjonalną a jakością życia U pacjentów Po Alloplastyce Stawu Biodrowego”. Państwo I Społeczeństwo State and Society, t. 26, wrzesień 2026, s. 105, doi:10.31749/2451-0858-SaS-2026-105.

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Arokoski, M.H., Haara, M., Helminen, H.J., & Arokoski, J.P. (2004). Physical function in men with and without hip osteoarthritis. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 85(4), s. 574–581, https://doi.org/10.1016/j.apmr.2003.07.011. DOI: https://doi.org/10.1016/j.apmr.2003.07.011
Google Scholar

Białkowska, M., Stołtny, T., Pasek, J., Mielnik, M., Czech, S., Ostałowska, A., Kasperczyk, S., & Koczy, B. (2020). Analiza jakości życia mężczyzn po endoprotezoplastyce bezcementowej stawu biodrowego – badanie pilotażowe / Quality of life of men after cementless hip replacement – a pilot study. Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja, 22(3), s. 161–171, https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.3232. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.3232
Google Scholar

Black, R.J., Cross, M., Haile, L.M., et al. (2023). Global, regional, and national burden of rheumatoid arthritis, 1990–2020, and projections to 2050: a systematic analysis of the Global Burden of Disease Study 2021. The Lancet Rheumatology, 5(10), e594–e610, https://doi.org/10.1016/S2665-9913(23)00211-4. DOI: https://doi.org/10.1016/S2665-9913(23)00211-4
Google Scholar

Bulzan, M., Voiță-Mekeres, F., Cavalu, S., Szilagyi, G., Mekeres, G.M., Davidescu, L., & Hozan, C.T. (2025). Health Status After Total Hip Arthroplasty: A Literature Review. Journal of Mind and Medical Sciences, 12(1), 35, https://doi.org/10.3390/jmms12010035. DOI: https://doi.org/10.3390/jmms12010035
Google Scholar

Ethgen, O., Bruyère, O., Richy, F., Dardennes, C., & Reginster, J.-Y. (2004). Health-related quality of life in total hip and total knee arthroplasty: A Qualitative and systematic review of the literature. Journal of Bone and Joint Surgery, 86(5), s. 963–974. DOI: https://doi.org/10.2106/00004623-200405000-00012
Google Scholar

Gandek, B. (2015). Measurement properties of the Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index: A systematic review. Arthritis Care & Research, 67(2), s. 216–229, https://doi.org/10.1002/acr.22415. DOI: https://doi.org/10.1002/acr.22415
Google Scholar

Głuszko, P. (2013). Choroba zwyrodnieniowa stawów. [W:] K. Księżopolska-Orłowska (red.). Fizjoterapia w reumatologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 95–96.
Google Scholar

Goldring, M.B., & Goldring, S.R. (2010). Articular cartilage and subchondral bone in the pathogenesis of osteoarthritis. Annals of the New York Academy of Sciences, 1192(1), s. 230–237, https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.2009.05240.x. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1749-6632.2009.05240.x
Google Scholar

Goodman, S.M., Mehta, B., Mirza, S.Z., Figgie, M.P., Alexiades, M., Rodriguez, J., Sculco, P., Parks, M. & Singh, J.A. (2020). Patients’ perspectives of outcomes after total knee and total hip arthroplasty: A nominal group study. BMC Rheumatology, 4, 3, https://doi.org/10.1186/s41927-019-0101-8. DOI: https://doi.org/10.1186/s41927-019-0101-8
Google Scholar

Hunter, D.J., & Bierma-Zeinstra, S. (2019). Osteoarthritis. Lancet, 393(10182), s. 1745–1759, https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)30417-9. DOI: https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)30417-9
Google Scholar

Janecki, M. (2014). Przegląd narzędzi służących do oceny bólu neuropatycznego. Medycyna Paliatywna w Praktyce, 8(2), s. 74–77.
Google Scholar

Kieszkowska-Grudny, A., Maleszewska, J., Siwy-Hudowska, A., & Nawrocki, S. (2014). Ocena jakości życia i strategii radzenia sobie z chorobą w grupie chorych poddanych zabiegowi endoprotezoplastyki stawu biodrowego. Gerontologia Polska, 2, s. 62–69.
Google Scholar

Litwic, A., Edwards, M.H., Dennison, E.M., & Cooper, C. (2013). Epidemiology and burden of osteoarthritis. British Medical Bulletin, 105(1), s. 185–199, https://doi.org/10.1093/bmb/lds038. DOI: https://doi.org/10.1093/bmb/lds038
Google Scholar

Łapaj, Ł., Kokoszka, P., Jurga, M., Markuszewski, J., & Wierusz-Kozłowska, M. (2007). Jakość życia u chorych przed i po endoprotezoplastyce stawu biodrowego. Chirurgia Narządów Ruchu i Ortopedia Polska, 72(4), s. 269–274.
Google Scholar

Mariconda, M., Galasso, O., Costa, G.G., Recano, P., & Cerbasi, S. (2011). Quality of life and functionality after total hip arthroplasty: a long-term follow-up study. BMC Musculoskeletal Disorders, 12, 222, https://doi.org/10.1186/1471-2474-12-222. DOI: https://doi.org/10.1186/1471-2474-12-222
Google Scholar

Migliorini, F., Maffulli, N., Memminger, M.K., Simeone, F., Rath, B., & Huber, T. (2024). Clinical relevance of patient-reported outcome measures in patients who have undergone total hip arthroplasty: a systematic review. Archives of Orthopaedic and Trauma Surgery, 144(11), s. 4907–4916, https://doi.org/10.1007/s00402-024-05579-w. DOI: https://doi.org/10.1007/s00402-024-05579-w
Google Scholar

OECD (2023). Health at a Glance 2023: OECD Indicators, OECD Publishing, https://doi.org/10.1787/7a7afb35-en. DOI: https://doi.org/10.1787/7a7afb35-en
Google Scholar

Polat, Y., & Aygun Polat, E. (2026). Predictive value of patient-reported outcomes for functional performance after total hip arthroplasty. Osmangazi Journal of Medicine, 48(1), s. 84–93, https://doi.org/10.20515/otd.1795514. DOI: https://doi.org/10.20515/otd.1795514
Google Scholar

Rocławski, M., Lorczyński, A., & Bieniecki, M. (2008). Ocena wpływu alloplastyki stawu biodrowego na jakość życia uwarunkowaną stanem zdrowia. Chirurgia Narządów Ruchu i Ortopedia Polska, 73(1), s. 5–9.
Google Scholar

Romanowski, W., Zdanowska, A., & Romanowski, M. (2016). Choroba zwyrodnieniowa stawów – aktualne standardy leczenia. Forum Reumatologiczne, 2(2), s. 52–57.
Google Scholar

Rosławski, A. (2017). Ćwiczenia lecznicze w chorobach reumatycznych, wyd. 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Google Scholar

Safiri, S., Kolahi, A.-A., Smith, E., Hill, C., Bettampadi, D., Mansournia, M.A., Hoy, D., Ashrafi-Asgarabad, A., Sepidarkish, M., Almasi-Hashiani, A., Collins, G., Kaufman, J., Qorbani, M., Moradi-Lakeh, M., Woolf, A.D., Guillemin, F., March, L., & Cross, M. (2020). Global, regional and national burden of osteoarthritis 1990–2017: a systematic analysis of the Global Burden of Disease Study 2017. Annals of the Rheumatic Diseases, 79(6), s. 819–828, https://doi.org/10.1136/annrheumdis-2019-216515. DOI: https://doi.org/10.1136/annrheumdis-2019-216515
Google Scholar

Stanek, J., Juzwiszyn, J.M., Borek, K., Maj, A.P., Chabowski, M., Bolanowska, Z., & Janczak, D. (2017). Kompleksowa ocena powrotu do sprawności ruchowej chorych po zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego. Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 7(4), s. 269–277. DOI: https://doi.org/10.17219/pzp/70428
Google Scholar

Watelain, E., Dujardin, F., Babier, F., Dubois, D., & Allard, P. (2001). Pelvic and lower limb compensatory actions of subjects in an early stage of hip osteoarthritis. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 82(12), s. 1705–1711. DOI: https://doi.org/10.1053/apmr.2001.26812
Google Scholar