Postawy rodziców wobec szczepień ochronnych wieku dziecięcego a realizacja Programu Szczepień Ochronnych w Polsce

Eliza Jasek; Anna Merklinger-Gruchała

doi:10.48269/2451-0858-pis-2024-2-006

Published: 2024-12-18

Vol. 24 No. 2 (2024)

Parents’ attitudes towards vaccinations in children and implementation of the preventive vaccination programme in Poland

Eliza Jasek , Anna Merklinger-Gruchała

Section: Health Sciences

https://doi.org/10.48269/2451-0858-pis-2024-2-006

Abstract

Introduction: Vaccinations are the most effective way to prevent infectious diseases. Therefore, the increasing rate of opt-out from vaccinations is worrying. The aim of this study was to assess the impact of parents’ attitudes towards children’s vaccinations on the implementation of the preventive vaccination programme (Polish: Program Szczepień Ochronnych, or PSO).
Material and methods: The study was conducted among parents of children registered with a non-public health institution in Kraków – Nowa Huta (single-centre study, N = 136). The study employed the diagnostic survey method, using the author’s own questionnaire, and the information from this was correlated with the data contained in the children’s immunization cards.
Results: It was shown that parents who had their children vaccinated in accordance with the PSO had a more favourable attitude towards preventive vaccinations than parents who did not do this, after taking into account the degree of trust in medical staff, the content of books and medical journals and the fact of previous occurrences of unfavourable post-vaccination reactions. It was found that for each unit by which parents’ positive attitude towards vaccinations increased, the probability of vaccinations according to the schedule increased by 43% (odds ratio = 1.43; 95% CI 1.12–1.82; p < 0.01).
Conclusions: Parents’ attitudes towards vaccinations influence the implementation of PSO. Attitude research is an important research area that will make it possible to develop more effective educational interventions among parents.

Keywords:

vaccination , immunization , parents’ beliefs , parents’ attitudes , implementation of vaccination programme

Download files

PDF (Język polski)

Citation rules

Jasek, Eliza, and Anna Merklinger-Gruchała. “Parents’ Attitudes towards Vaccinations in Children and Implementation of the Preventive Vaccination Programme in Poland”. Państwo I Społeczeństwo State and Society, vol. 24, no. 2, Dec. 2024, pp. 79-93, doi:10.48269/2451-0858-pis-2024-2-006.

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

World Health Organization. Vaccines and Immunizatio; https://www.who.int/health-topics/vaccines-and-immunization#tab=tab_1 [dostęp: 14.06.2023].
Google Scholar

Bernatowska E, Grzesiowski P. Wprowadzenie [w:] Bernatowska E, Grzesiowski P (red.). Szczepienia ochronne. Obowiązkowe i zalecane od A do Z. Wyd. 2 rozsz. i auaktualnione. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017: 9–10.
Google Scholar

Saczuk K, Nowak-Kapusta Z. Szczepienia ochronne – wiedza i opinie osób dorosłych [w:] Bejda G, Lewko L, Krajewska-Kułak E (red.). Zachowania prozdrowotne jako element aktywności życiowej człowieka. T. II. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2021: 49–67.
Google Scholar

Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 października 2022 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2023 (Dz. Urz. Min. Zdr. 2022, poz.113); https://dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2022/113/oryginal/akt.pdf [dostęp: 14.06.2023].
Google Scholar

Duda S, Głogowska-Gruszka A, Buczkowska M. Postawy i opinie rodziców dzieci w wieku do 6 lat zamieszkujących województwo śląskie na temat szczepień ochronnych w zależności od realizacji obowiązkowych szczepień. Probl Hig Epidemiol. 2019; 100(2): 115–123.
Google Scholar

Stosunek do szczepień ochronnych dzieci. Oprac. M Omyła-Rudzka. Centrum Badania Opinii Społecznej, Warszawa 2019; https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2019/K_009_19.PDF [dostęp: 14.06.2023].
Google Scholar

Zgliczyński W. Postawy Polaków wobec szczepień ochronnych. Medfake, 2021; https://medfake.pl/ebook/postawy-polakow-wobec-szczepien-ochronnych [dostęp: 14.06.2023].
Google Scholar

Marchewka AK, Majewska A, Młynarczyk G. Działalność ruchu antyszczepionkowego, rola środków masowego komunikowania oraz wpływ poglądów religijnych na postawę wobec szczepień ochronnych. Post Mikrobiol. 2015; 54(2): 95–102.
Google Scholar

Martyn J. Postawy rodziców wobec Programu Szczepień Ochronnych. Praca doktorska. Promotor: prof. dr hab. n. med. P Januszewicz. Uniwersytet Rzeszowski, 3.10.2023; https://repozytorium.ur.edu.pl/items/10462a5b-f0b1-433f-ba07-516a0ca4fa12 [dostęp: 4.06.2024].
Google Scholar

Odero, CO, Othero D, Were VO, Ouma C. The influence of demographic and socio-economic factors on non-vaccination, under-vaccination and missed opportunities for vaccination amongst children 0–23 months in Kenya for the period 2003–2014. PLOS Glob Public Health. 2024; 4(5): e0003048.
Google Scholar

Kędzierska AK, Ochman-Zawilińska M, Owsianowska J, Kowalczyk K, Wieder-Huszla S, Grabowiecka K, Jurczak A. Realizacja szczepień ochronnych u dzieci do drugiego roku życia. Piel Pol. 2019; 73(3): 252–257.
Google Scholar

Jung M. The effect of maternal decisional authority on children’s vaccination in East Asia. PloS One. 2018; 13(7): e0200333.
Google Scholar

Wallace AS, Wannemuehler K, Bonsu G, Wardle M, Nyaku M, Amponsah-Achiano K, Dadzie JF, Sarpong FO, Orenstein WA, Rosenberg ES, Omer SB. Development of a valid and reliable scale to assess parents’ beliefs and attitudes about childhood vaccines and their association with vaccination uptake and delay in Ghana. Vaccine. 2019; 37(6): 848–856.
Google Scholar

Polacy o obowiązku szczepienia dzieci. Oprac. M Gwiazda. Centrum Badania Opinii Społecznej, Warszawa 2017; https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2017/K_100_17.PDF [dostęp: 14.06.2023].
Google Scholar

Dyda A, King C, Dey A, Leask J, Dunn AG. A systematic review of studies that measure parental vaccine attitudes and beliefs in childhood vaccination. BMC Public Health. 2020; 20(1): 1253.
Google Scholar

Taherdoost H. What Is the Best Response Scale for Survey and Questionnaire Design; Review of Different Lengths of Rating Scale / Attitude Scale / Likert Scale. International Journal of Academic Research in Management. 2019; 8(1): 1–10.
Google Scholar

Faleńczyk K, Piekarska M, Pluta A, Basińska H. Czynniki wpływające na postawy rodziców wobec szczepień ochronnych u dzieci. Post N Med. 2016; XXIX(6): 380–385.
Google Scholar

Furman FM, Zgliczyński WS, Jankowski M, Baran T, Szumowski Ł, Pinkas J. The State of Vaccine Confidence in Poland: A 2019 Nationwide Cross-Sectional Survey. Int J Environ Res Public Health. 2020; 17(12): 4565, https://doi.org/10.3390/ijerph17124565.
Google Scholar

Leszczyńska K, Borkowska E, Irzyniec T, Pałka I, Stawicka K, Mazurek M, Podsiadło B. Postawa rodziców wobec szczepień ochronnych [w:] Markocka-Mączka K, Król H (red.). Dobrostan a rozwój i zdrowie dzieci i młodzież. Wydawnictwo Naukowe NeuroCentrum, Lublin 2016: 157–170.
Google Scholar

Pieszka M, Waksmańska W, Woś H. Wiedza rodziców dzieci do drugiego roku życia na temat szczepień ochronnych. Med Og Nauk Zdr. 2016; 22(3): 221–226.
Google Scholar

Babicki M, Malchrzak W, Mastalerz-Migas A. Assessment of Attitudes, Main Concerns and Sources of Knowledge Regarding COVID-19 Vaccination in Poland in the Unvaccinated Individuals – A Nationwide Survey. Vaccines. 2022; 10(3): 381, https://doi.org/10.3390/vaccines10030381.
Google Scholar

Kahneman D. Pułapki myślenia: o myśleniu szybkim i wolnym. Szymczak P (tłum.). Media Rodzina, Poznań 2022.
Google Scholar

Kowalewska B, Suchwałko A. Szczepienia ochronne – wiedza i opinia społeczna [w:] Bejda G, Lewko L, Krajewska-Kułak E (red.). Zachowania prozdrowotne jako element aktywności życiowej człowieka. T. II. Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2021: 878–900.
Google Scholar

Garett R, Young SD. Online misinformation and vaccine hesitancy. Transl Behav Med. 2021; 11(12): 2194–2199.
Google Scholar

Zaufać Szczepieniom. VAX-TRUST. Uniwersytet Jagielloński w Krakowie; https://zaufacszczepieniom.project.uj.edu.pl/oprojekcie [dostęp: 14.06.2023].
Google Scholar