Studia Prawnicze. Rozprawy i Materiały

Artykuł porusza problematykę tendencji do algorytmizacji postępowania w sprawach alimentacyjnych, zmierzającej do ujednolicenia stawek alimentów przez tworzenie urzędowych taryfikatorów oraz idącego za tym upraszczania postępowania. Dalszym krokiem może być wprowadzenie algorytmów opartych na sztucznej inteligencji, wspomagających sędziego w ocenie sytuacji osobistej i majątkowej stron postępowania alimentacyjnego, bądź też zupełna dejudycjalizacja tego postępowania. Problemem badawczym jest więc określenie, czy ten kierunek zmian jest słuszny oraz jakie szanse i zagrożenia mogą się z nią wiązać. Celem opracowania jest analiza dotychczasowych propozycji legislacyjnych na podstawie metody formalno-dogmatycznej, jak również możliwych konsekwencjami pogłębienia trendu algorytmizacji przyznawania alimentów oraz przedstawienie propozycji de lege ferenda. Autorka dochodzi do wniosku, że trend algorytmizacji spraw alimentacyjnych może być niebezpieczny, gdyż zasada dobra dziecka
nakazywałaby raczej jak największą indywidualizację rozstrzygnięć w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy aniżeli ujednolicenie i usztywnienie stawek należności, opierając się na urzędowych taryfikatorach. Algorytmizacja nie rozwiąże także podstawowego problemu, jakim jest słaba skuteczność egzekucji należności alimentacyjnych. Bardziej sprawiedliwe i odpowiadające stronom rezultaty niż te osiągnięte w drodze algorytmizacji dałby raczej promowanie konsensualnych metod rozwiązywania sporów alimentacyjnych, w ramach których tablice alimentacyjne mogłyby posłużyć jedynie jako narzędzie pomocnicze, stanowiące punkt wyjścia do negocjacji lub mediacji.

In recent years, Artificial Intelligence has gained prominence in the business sector by allowing companies to focus on their core activities while automating routine and administrative tasks. However, the excessive autonomy and lack of transparency in certain AI systems can negatively impact the fundamental rights of individuals interacting with them. A notable example is the use of AI in recruitment processes, where algorithms screen candidates for job vacancies. Poorly managed implementation may increase the risk of discriminatory outcomes. This paper aims to evaluate the impact of AI on fundamental rights in private-sector recruitment and selection processes, examining how Portuguese and European legal frameworks can protect candidates. Although both Portuguese Constitutional Law and European Law uphold the principle of non-discrimination, they are currently insufficient to address algorithmic bias. In this context, the European legislator’s adoption of the AI Act, designed to limit the potential discriminatory effects of algorithms, is particularly commendable. In order to achieve the proposed objectives, the scientific methodology adopted  in this scientific paper was a critical analysis of the state of the question, with an analytical review of the literature and doctrinal works of various authors that we have chosen for this research, and an analysis of the current Portuguese Law and European Union Law, including the current Artificial Intelligence Act, in order to draw the obvious conclusions.

The rapid growth of financial technology (FinTech) in the European Union has catalysed a complex regulatory response designed to protect consumers while sustaining digital market competition. This article undertakes a doctrinal legal analysis of the principal EU legislative instruments governing e-banking in the FinTech sector, focusing on the Payment Services Directive 2 (PSD2), the Digital Markets Act (DMA), the Digital Services Act (DSA), and the Digital Operational Resilience Act (DORA). The central argument is that the current EU regulatory framework, while broadly advancing consumer protection goals, generates structural tensions with FinTech innovation through overlapping compliance obligations, fragmented national implementation, and proportionality deficits that disproportionately burden smaller market participants. Through textual analysis of primary legislation, interpretation of CJEU jurisprudence in Kušionová v SMART Capital a.s. (C-34/13) and FS and WU v First Bank SA (C-593/22), and evaluation of authoritative
institutional reports, the article identifies three normative fault lines: the PSD2 and GDPR interface and its data-sharing tensions; the
gatekeeping architecture of the DMA and its competitive implications for FinTech ecosystems; and DORA’s cybersecurity mandates and their asymmetric compliance burden. The article concludes that the EU is at a normative inflection point and argues for proportionate, coherent, and forward-looking legal mechanisms capable of accommodating emerging digital finance paradigms.

Artykuł dotyczy aktualnego problemu skracania tygodnia pracy, obecnego w dyskursie prawniczym i społecznym zarówno w Polsce, jak i za granicą. W artykule przedstawiono argumenty zwolenników i przeciwników tego rozwiązania oraz postawiono pytanie o negatywne aspekty, jakie obecnie niesie ze sobą takie rozwiązanie, oraz o wnioski dla Polski ze zrealizowanego programu pilotażowego. W opracowaniu zastosowano metodę analizy tekstu prawnego oraz metodę porównawczą. Konieczne okazały się także metody analizy czynnikowej oraz opis wprowadzanych działań o charakterze prawnym i faktycznym. Zdaniem autora w polskich uwarunkowaniach czterodniowy tydzień pracy jest możliwy do wprowadzenia tylko w odniesieniu do niektórych zawodów, a jego wprowadzenie do Kodeksu pracy jako zasady jest obecnie nietrafionym pomysłem.