Antón-Solanas I, Tambo-Lizalde E, Hamam-Alcober N, Vanceulebroeck V, Dehaes S, Kalkan I, Kömürcü N, Coelho M, Coelho T, Casa Nova A, Cordeiro R, Sagarra-Romero L, Subirón-Valera AB, Huércanos-Esparza I. Nursing students’ experience of learning cultural competence. PLoS One. 2021; 16(12): e0259802, https://doi.org/10.1371/journal.pone.0259802.
Google Scholar
Lundin C, Hadziabdic E, Hjelm K. Language interpretation conditions and boundaries in multilingual and multicultural emergency healthcare. BMC Int Health Hum Rights. 2018; 18(1): 23, https://doi.org/10.1186/s12914-018-0157-3.
Google Scholar
Kiszka J, Ozga D, Mach A, Krajewski R. Udzielanie pomocy pacjentom odmiennym kulturowo na tle współczesnych migracji ludności w Europie. Pielęgniarstwo XXI Wieku. 2018; 17(1): 30–36, https://doi.org/10.2478/pielxxiw-2018-0005.
Google Scholar
Jeznach AM, Piekarska R. Kompetencje międzykulturowe studentów kierunku pielęgniarstwo, studiów II stopnia – próba diagnozy. Rozprawy Społeczne. 2018; 12(2): 38–50, https://doi.org/10.29316/rs.2018.15.
Google Scholar
Degrie L, Gastmans C, Mahieu L, Dierckx de Casterlé B, Denier Y. How do ethnic minority patients experience the intercultural care encounter in hospitals? A systematic review of qualitative research. BMC Med Ethics. 2017; 18(1): 2, https://doi.org/10.1186/s12910-016-0163-8.
Google Scholar
Cudzoziemcy w polskim systemie ubezpieczeń społecznych 2022. Departament statystyki i prognoz aktuarialnych. Oprac. G Mrugała, I Tomczyk, A Kilichowski. ZUS, Warszawa 2023; https://www.zus.pl/documents/10182/2322024/Cudzoziemcy+w+polskim+systemie+ubezpiecze%C5%84+spo%C5%82ecznych_2022.pdf/b457fe14-91e8-c030-40bc-67c3eb92af17?t=1686552717173 [dostęp: 25.11.2023].
Google Scholar
Rejestr Kościołów i innych związków wyznaniowych. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, 2023; https://www.gov.pl/web/mswia/rejestr-kosciolow-i-innych-zwiazkow-wyznaniowych [dostęp: 25.11.2023].
Google Scholar
Chałdaś-Majdańska J, Bieniak M, Machul M, Bąk J, Chrzan-Rodak A, Dobrowolska B. Badania naukowe na temat wielokulturowości w praktyce pielęgniarskiej. Przegląd polskiego piśmiennictwa pielęgniarskiego. J Educ Health Sport. 2017; 7(8): 124–134, http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.844054.
Google Scholar
Slade S, Sergent SR. Language Barrier. National Library of Medicine, StatPearls Publishing; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507819/#_article-24019_s2_ [dostęp: 25.11.2023].
Google Scholar
Ali PA, Watson R. Language barriers and their impact on provision of care to patients with limited English proficiency: Nurses’ perspectives. J Clin Nurs. 2018; 27(5–6): e1152–e1160, https://doi.org/10.1111/jocn.14204.
Google Scholar
Roh H, Nirta L. Medical students interact with multicultural patients to learn cultural diversity. Korean J Med Educ. 2018; 30(2): 161–166, https://doi.org/10.3946/kjme.2018.91.
Google Scholar
Squires A. Strategies for overcoming language barriers in healthcare. Nurs Manage. 2018; 49(4): 20–27, https://doi.org/10.1097/01.NUMA.0000531166.24481.15.
Google Scholar
Szkup-Jabłońska M, Schneider-Matyka D, Kubiak J, Grzywacz A, Jurczak A, Augustyniak K, Grochans E. Ocena kompetencji kulturowych wśród pracowników ochrony zdrowia. Family Medicine & Primary Care Rewiew. 2013; 15(3): 394–396.
Google Scholar
Bąk JM, Niedorys B, Chrzan-Rodak A, Jurek K, Zarzycka D, Ślusarska B. Religijność a kompetencje kulturowe pielęgniarek w kontekście przeobrażeń społecznych. Rozprawy Społeczne. 2020; 14(1): 98–109, https://doi.org/10.29316/rs/118792.
Google Scholar
Deka R, Dyk D, Wałdoch A. Kulturowe kompetencje pielęgniarek w opiece nad pacjentem w oddziale anestezjologii i intensywnej terapii. Pielęgniarstwo Polskie. 2022; 1(83): 19–31, http://dx.doi.org/10.20883/pielpol.2022.2.
Google Scholar
Majda A, Zalewska-Puchała J. Kompetencje kulturowe i inteligencja kulturowa w pielęgniarstwie. Pielęgniarstwo Polskie. 2018; 2(68): 196–203, http://dx.doi.org/10.20883/pielpol.2018.24.
Google Scholar
Strzelczyk J, Brykowska D, Bączyk G. Opieka nad pacjentem odmiennym kulturowo w praktyce pielęgniarskiej. Pielęgniarstwo Polskie. 2019; 1(71): 61–69, http://dx.doi.org/10.20883/pielpol.2019.8.
Google Scholar
Duda AA, Fecko-Gałowicz KM, Jabłońska P, Zięba M. Wiedza pielęgniarek w Polsce i Wielkiej Brytanii na temat świadczenia kulturowo zgodnej opieki nad umierającym pacjentem wyznającym islam i postępowania z jego ciałem po śmierci. Piel Zdr Publ. 2017; 7(4): 263–267, https://doi.org/10.17219/pzp/70425.
Google Scholar
Kędra EM, Giza M, Gurowiec PJ. Pacjent odmienny kulturowo w praktyce pielęgniarskiej – wyzwania i ograniczenia w opinii badanych pielęgniarek, Pielęgniarstwo Polskie. 2022; 1(83): 32–38, http://dx.doi.org/10.20883/pielpol.2022.3.
Google Scholar
Zdziebło K, Nowak-Starz G, Makieła E, Stępień R, Wiraszka G. Kompetencje międzykulturowe w pielęgniarstwie. Problemy Pielęgniarstwa. 2014; 22(3): 367–372.
Google Scholar
Gerchow L, Burka LR, Miner S, Squires A. Language barriers between nurses and patients: A scoping review. Patient Educ Couns. 2021; 104(3): 534–553, https://doi.org/10.1016/j.pec.2020.09.017.
Google Scholar
Murgia C, Notarnicola I, Caruso R, De Maria M, Rocco G, Stievano A. Spirituality and Religious Diversity in Nursing: A Scoping Review. Healthcare. 2022; 10(9): 1661, https://doi.org/10.3390/healthcare10091661.
Google Scholar
Debesay J, Arora S, Fougner M. Organisational culture and ethnic diversity in nursing homes: a qualitative study of healthcare workers’ and ward nurses’ experiences. BMC Health Serv Res. 2022; 22(1): 843, https://doi.org/10.1186/s12913-022-08184-y.
Google Scholar
Barzykowski K, Majda A, Przyłęcki P. Polska adaptacja skali inteligencji kulturowej: Prezentacja narzędzia. Pielęgniarstwo w Opiece Długoterminowej / Long-Term Care Nursing. 2021; 6(1): 25–34, https://doi.org/10.19251/pwod/2021.1(3).
Google Scholar
Drąg K. Warunki skutecznego przyswajania kompetencji międzykulturowych w procesie szkoleniowym. Perspektywy Kultury. 2017; 18(3): 89–98; https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/pk/article/view/1844/1839 [dostęp: 27.09.2024].
Google Scholar
Paleczny T. Relacje międzykulturowe w dobie kryzysu ideologii i polityki wielokulturowości. Księgarnia Akademicka, Kraków 2017; https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/eddf542f-5b56-4158-b172-9dd7e4dcdc46/content [dostęp: 26.04.2024].
Google Scholar
Laskowski K, Krajewska-Kułak E, Fiłon J. Uchodźcy jako przyszli odbiorcy usług medycznych z perspektywy studentów Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Piel Zdr Publ. 2015; 5(2): 159–171.
Google Scholar
Ogórek-Tęcza B, Kamińska A, Matusiak M, Skupnik R. Wpływ poziomu empatii na postrzeganie relacji pielęgniarka-pacjent z innego obszaru kulturowego. Pielęgniarstwo XXI Wieku. 2012; 41(4): 61–65.
Google Scholar
Lankau A, Krajewska-Kułak E, Wrońska I. Wpływ przekonań religijnych na ocenę pracy pielęgniarki w percepcji pacjentów. Medycyna Paliatywna. 2015; 7(3): 176–185.
Google Scholar